ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΛΟΥΚΑ  

5 Οκτωβρίου 2025

(Λουκ. ΣΤ΄,  31-36)

Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, ακούσαμε αγαπητοί αδελφοί τη μοναδική διδασκαλία του Χριστού, που αφορά στη σχέση μας προς τους συνανθρώπους μας. Και είναι μοναδική η διδασκαλία του Κυρίου γιατί στο περιεχόμενό της πρυτανεύει η καλοσύνη, η πραότητα, η επιείκεια και η αγάπη ακόμα και προς τους εχθρούς μας. Διδάσκει ο Θεάνθρωπος: «Να συμπεριφέρεστε προς τους άλλους όπως θα θέλατε να συμπεριφερθούν σε σας»: Τι νόημα έχουν τα λόγια αυτά του Χριστού και ποια η μεγάλη σπουδαιότητά τους; 

Η φράση «να φέρεστε προς τους άλλους όπως θα θέλατε να φερθούν σε σας» είναι γνωστή ως η «Χρυσή Διδασκαλία», και αποτελεί μια βασική αρχή της ηθικής και της καθημερινής ζωής, που έχει βαθύ νόημα και προτρέπει στην αρμονική συμβίωση μέσα στις σύγχρονες κοινωνίες. Ας την δούμε κάπως αναλυτικότερα:

Πρώτον, μας διδάσκει την αμοιβαιότητα και τον σεβασμό: Η Χρυσή αυτή Θέση ενθαρρύνει τους ανθρώπους να συμπεριφέρονται στους άλλους με τον ίδιο σεβασμό, καλοσύνη και δικαιοσύνη που θα ήθελαν να λαμβάνουν οι ίδιοι. Αυτό σπάει τη μονομέρεια και προωθεί μια κοινωνία βασισμένη στην ανταλλαγή κοινών ωφελημάτων και την αμοιβαία εκτίμηση. 

Δεύτερον, μας μαθαίνει την αλληλοκατανόηση: Η διδασκαλία του Χριστού προτρέπει τους ανθρώπους να βάζουν τον εαυτό τους στη θέση του άλλου και να σκεφτούν πώς θα ήθελαν να αντιμετωπιστούν σε μια δεδομένη κατάσταση. Αυτό ενισχύει την συναλληλία και την ενσυναίσθηση. Σημαίνει ότι πνευματικά βγαίνουμε από τον πεσμένο εαυτό μας και αγκαλιάζουμε τους γύρω μας, προσπαθώντας να δώσουμε χέρι βοήθειας και να αφουγκραστούμε τα προβλήματά τους. 

Τρίτον, πρέπει στις σχέσεις μας να πρυτανεύουν η αγάπη και η καλοσύνη: Ο Χριστός, μέσω της διδασκαλίας του αλλά και του σταυρικού του παραδείγματος, ενθαρρύνει τους ανθρώπους να δείχνουν αγάπη και καλοσύνη προς τους άλλους, ανεξάρτητα από τις διαφορές τους. Αυτό είναι ένα βασικό στοιχείο της εντολής του για την αγάπη προς τον πλησίον. Μπορεί να μην συμφωνούμε πάντα με τα λεγόμενα και τη ζωή των άλλων, αλλά σε ώρα ανάγκης οφείλουμε να τους συνδράμουμε. 

Τέταρτον, ο Κύριος μάς καλεί στην δικαιοσύνη και την ισότητα, ανεξάρτητα από την κοινωνική, οικονομική ή άλλη θέση των συνανθρώπων μας. Η Αγία Γραφή, άλλωστε, δίνει έμφαση στη δικαιοσύνη ως θεμελιώδη αρχή και αναπόσπαστο στοιχείο της σχέσης του Θεού με την ανθρωπότητα και των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων. Η ισότητα, αν και δεν είναι πάντα εμφανής με τη σύγχρονη έννοια, αναδεικνύεται μέσα από τη διδασκαλία για την αγάπη, τη συμπόνια και την αντιμετώπιση όλων των ανθρώπων ως ίσων έναντι του Θεού.

Ο Χριστός επίσης μας καλεί να αγαπάμε τους εχθρούς μας. Φαίνεται αδιανόητη σ’ έναν σύγχρονο κοσμικό άνθρωπο η εντολή αυτή. Ας δούμε θεολογικά τι σημαίνουν τα λόγια αυτά του Κυρίου: 

Αρχικά πρόκειται για υπέρβαση της ασθενούς ανθρώπινης φύσης μας. Η εντολή να αγαπάμε τους εχθρούς μας υπερβαίνει τις φυσικές τάσεις του ανθρώπου για εκδίκηση και μίσος. Ο Χριστός μάς καλεί να ξεπεράσουμε αυτές τις άσχημες τάσεις που οφείλονται στο προπατορικό αμάρτημα και να υιοθετήσουμε μια στάση αγάπης και συγχώρεσης, ακόμη και προς εκείνους που μας έχουν βλάψει.

Στη συνέχεια η εντολή του Κυρίου μάς προτρέπει στην μίμηση του Θεού: Ο Χριστός, μάς παρακινεί να μοιάσουμε στον Θεό, ο οποίος αγαπά όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από τις πράξεις τους. Διότι όπως λέει ο Κύριος: Ο Θεός ανατέλλει τον ήλιο του για κακούς και καλούς και στέλνει τη βροχή σε δικαίους και αδίκους.

Το βασικό είναι ότι έτσι δημιουργείται μια νέα χριστιανική κοινωνία, όπως ήθελε εξαρχής ο Τριαδικός Θεός: Η εντολή αυτή στοχεύει στη δημιουργία μιας νέας κοινωνίας, όπου οι άνθρωποι ζουν μαζί με αγάπη και σεβασμό, ανεξάρτητα από τις διαφορές τους. Με τη βοήθεια του Κυρίου Ιησού Χριστού είναι δυνατόν να επιζητούμε και να βελτιώνουμε ακόμα και τους νόμους των εθνών, καθώς επίσης να αγαπάμε τους αντιπάλους και τους εχθρούς μας και να μην θέλουμε την εξόντωσή τους.

Βασικό είναι η απελευθέρωση από τον θυμό και το μίσος: Ο θυμός και το μίσος είναι καταστροφικά συναισθήματα που μπορούν να μας βλάψουν ανεπανόρθωτα. Η εντολή να αγαπάμε τους εχθρούς μας μάς βοηθά να απελευθερωθούμε από αυτά τα συναισθήματα και να βρούμε ειρήνη και πνευματική γαλήνη.

Όχι μόνο ζητά αγάπη προς τους εχθρούς ο Θεάνθρωπος Κύριος αλλά επιπλέον προσευχή γι’ αυτούς και ευλογία: Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επιθυμούμε το καλό τους και να ζητάμε από τον Θεό να τους συγχωρήσει και ευλογήσει.

Ο σκοπός τελικά είναι να οδηγηθούμε εκκλησιαστικά προς την τελειότητα: Η εντολή αυτή είναι μέρος της κλήσης του Χριστού να γίνουμε τέλειοι, όπως τέλειος είναι ο ουράνιος Πατέρας μας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επιδιώκουμε συνεχώς να βελτιωνόμαστε και να γινόμαστε πιο αγαθοί και ελεήμονες.

Οι εντολές αυτές του Χριστού: «Να συμπεριφέρεστε στους άλλους όπως θέλετε οι άλλοι να συμπεριφέρονται σε σας», και «να αγαπάτε τους εχθρούς σας όπως τον εαυτόν σας» είναι μια πρόκληση, αλλά και μια ευλογία. Μας καλεί ο Κύριος να ξεπεράσουμε τις ανθρώπινες αδυναμίες μας και να υιοθετήσουμε μια στάση αγάπης και συγχώρεσης, που μπορεί να μεταμορφώσει τις ζωές μας και τον κόσμο γύρω μας. ΑΜΗΝ.

Αρχμ. Δ.Σ